Stichting Lekkernassûh wint Ab Harrewijnprijs
De uitreiking van de Ab Harrewijnprijs vond dit jaar plaats op zaterdag 16 mei in de Pauluskerk in Rotterdam. Stichting Lekkernassûh (lekker eten) uit Den Haag was de winnaar van 5000 euro. ‘Hier werken mensen met een hart en sommigen van hen zijn parels.’
Ina Huisman
Lekkernassûh is een gemeenschap van vrijwilligers die elke week vier markten in Den Haag organiseert met lokale biologische groenten, kaas, eieren, brood en andere producten. Ze hebben een eerlijke prijs voor de producent en een toegankelijke prijs voor afnemers. Het juryrapport: “De jury waardeert de manier waarop bij Lekkernassûh diverse maatschappelijke elementen bij elkaar komen. Doordat men via inzet van werkuren credits kan verdienen voor inkopen in de biologische winkel, vervalt de schroom die mensen vaak voelen bij de gang naar de voedselbank. Ongeacht de omvang van je beurs kun je bij Lekkernassûh inkopen doen.”
In tien jaar is de organisatie uitgegroeid tot een fenomeen in Den Haag en omstreken. Wekelijks helpen ongeveer 70 mensen mee en komen 500 tot 600 mensen een groentepakket afhalen. Eén van de vier markten wordt gehouden in Voedsellokaal De Gymzaal. Dat profileert zich als dé plek voor mensen en organisaties die zich willen inzetten voor de transitie naar een ecologisch, sociaal en economisch duurzaam voedselsysteem in en om Den Haag. Ook ondersteunt de stichting andere initiatieven die zich inzetten voor de transitie op gebied van energie, cultuur en samenleving.
Kamerlid Ab Harrewijn stierf op 13 mei 2002, pas 47 jaar oud. GroenLinks verloor in hem een gedreven volksvertegenwoordiger. Zijn domineeshart ging uit naar mensen aan de onderkant van de samenleving. Met deze jaarlijkse prijs voor een sociaal initiatief blijft de herinnering aan hem levend. Uit alle inzendingen worden er vijf genomineerd. Er is er één die wint, maar de anderen gaan net zomin met lege handen naar huis. Meer dan honderd projecten hebben zo al een duwtje of een duw in de rug gehad.
Lekkernassûh
Cristien Temmink is voorzitter van het bestuur van Lekkernassûh. Zij wordt aangeduid als winnaar van de Ab Harrewijnprijs, maar ze heeft liever dat de naam van de organisatie wordt genoemd. “Lekkernassûh werkt volgens de principes van zelforganisatie”, legt zij uit. “Er is dus niet één de baas, maar iedereen heeft zeggenschap en verantwoordelijkheden binnen de organisatie.” Wat betreft de besteding van de geldprijs gaat het bestuur om tafel met de achterban. “Elk idee binnen de doelstelling wordt overwogen, of je nu lang of kort betrokken bent.”
Maria Theresa is vanaf het begin betrokken bij Lekkernassûh. Als marktvrouw weegt ze de groenten voor de pakketten af. Vandaag zijn het grote, Chinese kolen en ook de rabarber is zeer in trek. Soms blijft er wat groente over. Daar wordt van gekookt, het wordt weggegeven in de buurt of het gaat naar de Voedselbank. Ze is wel vier of vijf keer per week in De Gymzaal te vinden omdat ze ook voor de planten zorgt en de was doet. “Hier werken mensen met een hart”, vindt Maria Theresa. “En sommigen van hen zijn parels omdat ze begonnen zijn met dit initiatief.”
Op de tafel in het midden van De Gymzaal staan thermoskannen met koffie en thee en lekkere hapjes, die de aanwezigen rustig mogen proeven. Liselotte bakt die zoete en pittige hapjes en zorgt voor het brood op deze markt. Een jongetje dat met zijn vader boodschappen doet, krijgt een pizzapuntje aangeboden, maar hij hoeft het niet. Hij heeft veel meer trek in het stukje kaas dat de kaasboer hem presenteert. Af en toe is het druk op de markt en staan de mensen in een rij voor de kassa. Geen mens die zich daarover lijkt op te winden. Er worden hapjes geproefd. Kopjes thee of koffie gedronken en gesprekjes gevoerd. Sommige deelnemers zijn hier zaterdag weer te vinden. Nu met hun eigen potten en flesjes voor de aankoop van noten, haver, olie, enz. in de verpakkingsvrije winkel.
Voedseltransitie
Kaasboer Dylan is trots op de diverse soorten kazen in zijn stand. Het begon klein, maar naarmate zijn kennis en ervaring zich uitbreidde, breidde ook het assortiment zich uit. Zijn slogan: “De smaak vertelt het verhaal”. Zijn motivatie: “Ik maak mensen blij.” Zijn wens voor de toekomst: “Zelfs als ik een betaalde baan zou vinden, wil ik dit werk blijven doen.”
Esmée is in het dagelijks leven freelance-fotograaf en krijgt haar opdrachten uit de culturele sector. Ze gaat zo haar eerder bestelde groentepakket ophalen, maar snuffelt nu nog even in de weggeefwinkel. Ze slaagt hier regelmatig voor een leuk kledingstuk en vertelt dat ze het fijn vindt om wat ze nodig heeft van zulke plaatsen te halen. Dat komt overeen met de motivatie van Monika, die de Weggeefhoek bestiert: “Met de Weggeefhoek promoot ik consuminderen.”
Voor Jorick voelt de gemeenschap van Lekkernassûh als een tweede thuis. Via een toenmalige huisgenoot raakte hij betrokken: “Zelfs in coronatijd was het hier nog een gezellige plek.” In Scheveningen begon hij een gifvrije en kunstmestvrije kwekerij en dacht: “Dat kan hier ook.” En zo verkoopt hij hier wekelijks kruiden en andere eetbare plantjes.
Zo doet Lekkernassûh breed mee aan de voedseltransitie. Marktvrouw Maria Theresa: “Dit moet blijven bestaan.”