Anne is als Nederlandse waarnemer van het EAPPI programma (Ecumenical Accompaniment Programme in Palestine and Israel) voor PAX Nederland afgereisd om gedurende drie maanden beschermende aanwezigheid te bieden aan Palestijnse burgers en gemeenschappen op de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Zij heeft haar indrukken verwerkt in blogs.
Wat neem jij mee in zeven minuten?
Voor de kerst bezoeken we de plek waar de dag ervoor een grote sloop van een appartementencomplex in Oost-Jeruzalem heeft plaatsgevonden. Eerder zagen we op sociale media beelden dat het Israëlische leger de sloop van dit complex begonnen was. Als we daar met onze voeten midden in een berg resten staan van wat de huizen hadden moeten zijn van dertien Palestijnse families, moet ik met veel moeite mijn tranen wegslikken. De hele nacht hebben de bewoners in de resten van het puin gezocht naar dierbare spullen, omdat ze van het Israëlische leger slechts zeven minuten hebben gekregen om hun huizen zo snel mogelijk te
verlaten voordat de sloop zou gaan beginnen. Om 04.30 uur stormde het leger binnen om dit te verkondigen, wat er in resulteerde dat mensen in hun pyjama’s naar buiten moesten rennen. Letterlijk uit je bed getrokken worden en zeven minuten de tijd krijgen om je kostbaarste spullen mee te nemen, voordat alles kapot wordt gemaakt. Wat zou jij meenemen?
Na zeven minuten liet het Israëlische leger Joodse kolonisten de appartementen in en stalen ze het goud en geld dat ze nog konden vinden in de huizen van de Palestijnse bewoners. Daarna begon het leger aan de sloop, dat de hele dag duurde. Iedere Palestijn die probeerde de sloop tegen te houden of in te grijpen werd óf gearresteerd óf aangevallen. Zo ook een 17-jarige jongen van een van de families die in wanhoop een soldaat aanviel, waarna hij een klap op zijn hoofd kreeg en nog een aantal wonden opliep. Het Israëlische leger nam uitgebreid de tijd om met drie bulldozers het hele complex, inclusief tuinen en parkeerplaatsen eromheen, kapot te maken, zodat er echt helemaal niks meer over zou zijn. Gedurende de sloop zijn Israëlische kolonisten naast de plek van de sloop gaan bidden en hebben ze Hebreeuwse leuzen gezongen.
Daar sta ik dan, middenin een berg puin. Dit soort beelden doet mij denken aan de verwoesting van de vele gebouwen in Gaza, zoals je op tv en social media voorbij hebt zien komen de afgelopen jaren… Ik zie de gelijkenis, ook al is het hier een ander verhaal. Dit is dan (nog) geen genocide, maar een hele langzame manier van oorlog voeren, het wegjagen oftewel ¨ethnische zuiveren¨ van een volk. Het doel van Israël is duidelijk: om de Palestijnen van hun land te verdrijven. Zonder bommen, maar met graafmachines en drilboren, sloopbevelen en legeracties.
Als we arriveren op de plek van de sloop zien we dat de vaders en zoons van een aantal families nog rondhangen bij hun verwoeste huizen. Ze willen graag met ons praten en hun verhaal doen, ondanks dat de VN zojuist al langs is geweest om te inventariseren hoeveel families slachtoffer zijn geworden van dit zinloze geweld. Twee keer opnieuw moeten ze dus hetzelfde verhaal vertellen. Lastig, want je wilt mensen ook niet belasten met allerlei vragen, nadat ze net zoiets traumatisch hebben meegemaakt. We voelen ons wat ongemakkelijk en het voelt ongepast om zomaar “hun verhaal” en hun verwoeste huis in te stappen. Toch merk je
hier, door al het trauma dat de Palestijnen op dagelijkse basis moeten doorstaan, dat dit nog wel de minste van hun zorgen is. Ze zijn blij dat er in ieder geval iemand komt kijken om te luisteren en te rapporteren. Het meest onbegrijpelijke en tegelijkertijd hartverwarmende is misschien wel dat ze ons meteen koffie aanbieden. En dat terwijl hún huis zojuist verwoest is. Gastvrijheid staat bij Palestijnen altijd bovenaan.
De dagelijkse realiteit in Palestina
In de auto op de terugweg na een lange dag in het veld zitten we te kletsen met onze chauffeur en vertaler, oftewel onze steun en toeverlaat. Hij vertelt ons soms verhalen over zijn leven, wat hij gisteravond of dit weekend heeft gedaan en hij heeft dan amper meer door hoe bizar het is dat wat hij dagelijks voor zijn kiezen krijgt eigenlijk helemaal niet oké of normaal is.
Hij vertelt ons:
“Vorige week zat ik met vrienden een voetbalwedstrijd te kijken in een bar, terwijl we shisha rookten en bijkletsten. Ineens gooit het Israëlische leger wat naar binnen en zitten we in plaats van lachend, huilend naar het voetbal te kijken. Niet omdat de wedstrijd zo slecht is, maar omdat ze traangas naar binnen hebben gegooid. Dit gebeurt in de wijk waar ik woon dagelijks. Onze wijk, Ar-Ram, lijkt een soort oefenzone te zijn voor de Israëli’s om hun wapens te testen.” Hij
vertelt het op een lacherige manier, een overbekende reactie op trauma. Waarop ik niet weet of je uit automatisme moet mee lachen, maar ook meteen reageerde dat het absurd is en niemand dit überhaupt zou moeten meemaken. Hij lacht mijn opmerking weg en zegt “Ach ja, wat kunnen we er aan doen? Dit is onze realiteit”. Ook vertelt hij dat het leger af en toe bij hem, een van zijn broers of zijn vader op de stoep staat. Gewoon, zomaar, zonder aanleiding. Een reden voor zo’n
ongewenst bezoekje geeft het leger nooit.
De laatste keer was om 02.00 ‘s nachts, zijn vrouw en kinderen lagen al lang en breed te slapen. Plotseling keihard gebonk op de voordeur, hij gaat naar beneden om open te doen. Vijf militairen staan daar gewapend en met helmen op, in gevechtshouding, klaar om te schieten. Hij past zijn welbekende “kalmeringstechniek” (zoals hij het zelf noemt) toe op de Israëli’s: ze vooral zo lang mogelijk aan de praat houden zonder ècht informatie weg te geven (maar hen wel het gevoel geven dat je heel gastvrij bent, hen binnen uitnodigt en belooft “hen alle informatie te geven die ze willen”).
Uiteindelijk na een uur zijn ze weggegaan en zijn ze naar het huis van zijn broer gegaan om daar alle spullen in het huis kapot te smijten en uit het raam te gooien. Het leger zei tegen zijn broer dat ze iets zochten, maar wilden niet zeggen wat. Nadat de hele inboedel van het huis ondersteboven is gekeerd, gaat het leger weer weg. “We hebben het niet kunnen vinden”, zeggen ze dan. Zonder enige uitleg verlaten ze na twee uur het huis van zijn broer weer. Dit kan je hier dus gewoon zomaar overkomen als je Palestijn bent. Dit is wat een bezetter doet: angst zaaien. Zo maak je uiteindelijk mensen mentaal helemaal kapot.
Meer van Anne’s blogs zullen de komende maanden gepubliceerd worden op de website van PAX Nederland. De eerste van deze reeks is hier terug te vinden:
https://paxvoorvrede.nl/nieuws/eappi-blogs-gesloopte-huizen-en-verwoeste-levens-in-silwan/